(TGNB) BÌNH ĐỊNH: Sử dụng nhiệt để xử lý đất, tiêu diệt nấm gây hại, kết hợp với các chế phẩm sinh học chiết xuất từ thảo dược nhằm phòng ngừa và chữa trị cho cây trồng, đặc biệt là rau hữu cơ. Phương pháp này được coi là một hướng đi mới trong nông nghiệp sạch, đảm bảo an toàn cho môi trường và sức khỏe con người.
Xử lý đất theo phương pháp truyền thống của Nhật Bản.
Năm 2016, Trịnh Hưng Công, một thanh niên đến từ thôn Thiết Trụ, xã Nhơn Hậu (thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định), đã tham gia chương trình xuất khẩu lao động với vai trò tu nghiệp sinh trong lĩnh vực nông nghiệp tại Nhật Bản. Tại đây, anh làm việc tại một trang trại chuyên sản xuất rau hữu cơ ở tỉnh Kagawa. Qua thời gian làm việc, anh nhận thấy rằng người Nhật rất chú trọng đến việc xử lý đất đai một cách cẩn thận trước khi tiến hành trồng rau hữu cơ.
Đất được tạo thành luống, bổ sung phân hữu cơ, cấy men và tưới nước với độ ẩm thích hợp. Tiếp theo, người trồng dùng bạt để phủ kín luống đất và bơm hơi nóng vào bên trong. Nhiệt độ trong luống đạt từ 80 đến 90 độ C, đủ để tiêu diệt mầm bệnh và nấm có trong đất. Mỗi lần xử lý kéo dài khoảng 4 giờ, và trong năm, người trồng thực hiện quy trình này hai lần.
Rau hữu cơ ( ảnh minh họa )
Sau khi học hỏi phương pháp xử lý đất của người Nhật, Công trở về quê vào giữa năm 2019 và dành 1ha để xây dựng vườn rau hữu cơ. Với khí hậu miền Trung ấm áp kéo dài 9 tháng/năm, anh đã phát triển quy trình xử lý đất thủ công giúp tiết kiệm chi phí.
Công tận dụng ánh sáng mặt trời, cày xới, tạo luống, bón phân hữu cơ, cấy men và tưới nước trước khi phủ kín luống bằng hai lớp bạt. Nhiệt độ bên trong đạt 80-90°C, đủ để tiêu diệt mầm bệnh và nấm, mang lại hiệu quả tương tự như phương pháp dùng lò hơi ở Nhật, nhưng thời gian thực hiện lâu hơn.
Cải tạo đất (Ảnh minh hoạ).
Hiện tại, Công quản lý 4 trang trại rau hữu cơ với tổng diện tích 6,4ha. Anh xử lý đất mỗi năm một lần vào mùa hè và tiết kiệm được từ 520 đến 550 triệu đồng so với việc sử dụng lò hơi. Phân hữu cơ đóng vai trò quan trọng trong việc cải tạo đất; phân gà cần xử lý để loại bỏ nitrat, trong khi phân bò phải được xử lý để không còn giun nhằm hỗ trợ cây phát triển tốt.
Anh Công tự chế các loại thuốc thực vật theo phương pháp riêng, khác biệt so với những người khác.
Trong thời gian làm việc tại trang trại rau hữu cơ ở tỉnh Kagawa (Nhật Bản), bên cạnh việc học hỏi quy trình sản xuất rau hữu cơ, anh Công còn được truyền đạt các công thức chế tạo các loại thuốc bảo vệ thực vật sinh học.
Tại trang trại mô hình rộng 1,6ha tại thôn Thiết Trụ, hiện anh đang trồng tổng cộng 36 loại rau, bao gồm 12 loại rau gia vị và 24 loại rau ăn lá. Suốt quá trình rau sinh trưởng, Công không sử dụng bất kỳ loại thuốc bảo vệ thực vật hóa học nào.
Chị Hà Thị Thanh Thảo, kỹ sư nông nghiệp từ Đại học Nông Lâm TP.HCM, hiện làm việc tại trang trại rau hữu cơ của anh Công. Khi rau gặp sâu bệnh, chị sử dụng các sản phẩm “thuốc nam” chiết xuất từ thảo dược như gừng, tỏi, sả, ớt và nhiều loại khác. Để tăng cường hiệu quả, cây mồng tơi và quả đậu bắp được pha trộn làm dung môi. Mỗi chế phẩm có những đặc điểm riêng, với một số loại chuyên đặc trị rầy hay sâu hại, và một số khác dùng để xử lý bọ.
Nếu rau bị sâu gây hại, có thể sử dụng chế phẩm chiết xuất từ ớt và tỏi đối với các loại bọ, chế phẩm kích thần kinh từ quả thầu đâu, thuốc lá và bình bát sẽ hiệu quả hơn. Để các chế phẩm phát huy tác dụng, nhà vườn cần hiểu rõ quy trình hoạt động của từng loại sâu bệnh, biết thời điểm chúng tấn công để có kế hoạch ứng phó kịp thời,” kỹ sư Hà Thị Thanh Thảo chia sẻ.
Anh Trịnh Hưng Công chia sẻ rằng sữa có tác dụng rất tốt trong việc trị rầy. Mặc dù sữa không tiêu diệt ngay lập tức rầy, nhưng khi rầy tiếp xúc với sữa, nó sẽ lên men nhanh chóng, và lớp men này sẽ làm hỏng lớp bảo vệ của rầy, dẫn đến cái chết của chúng. Hiện tại, sữa có giá khoảng 7.000đ mỗi bịch, và chỉ cần sử dụng 2 bịch (tổng cộng 14.000đ) là đủ để xử lý rầy trên diện tích 1 sào rau (500m2). Trong giai đoạn rầy mới xuất hiện, cần phun sữa mỗi 2 ngày một lần, sau đó có thể kéo dài khoảng 7 đến 10 ngày cho các lần phun tiếp theo. Bên cạnh đó, sau khi được bổ sung sữa, rau sẽ phát triển rất nhanh chóng.
Những trang trại rau hữu cơ của tôi kiểm soát bọ nhảy gây hại lá cải rất hiệu quả. Chế phẩm sinh học được chiết xuất từ quả thầu đâu, thuốc lá, bình bát dù không giết được bọ nhảy nhưng kích được thần kinh của chúng, khiến chúng bị tê liệt, mất chức năng ăn phá lá cải”, anh Trịnh Hưng Công lý giải.
Trong vô vàn cách thức làm giàu, nông nghiệp được xem là con đường đầy thử thách nhất vì phải đối mặt với nhiều nguy cơ. Việc đầu tư vào lĩnh vực này thường có thời gian thu hồi vốn kéo dài và yêu cầu nguồn vốn lớn. Dĩ nhiên, không phải tất cả những ai chọn khởi nghiệp trong nông nghiệp đều thất bại, nhưng hành trình đến với thành công khó khăn hơn nhiều so với các ngành khác.
Đổi lại, niềm vui khi đạt được thành quả cũng ngọt ngào không kém. Cuộc hành trình của anh Trịnh Hưng Công cùng nhiều nông dân trẻ tại Bình Định chính là những minh chứng rõ nét,” bà Nguyễn Thị Tố Trân, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT Bình Định nhận định.